Ilmiy rahbarlar uchun yangi tartib joriy etiladi

2027-yildan boshlab O‘zbekistonda doktorantlarga ilmiy rahbarlik qilish tizimida muhim o‘zgarish kuchga kiradi. Endilikda ilmiy rahbarlarga har oy to‘lanadigan haq bekor qilinadi. Uning o‘rniga doktorant dissertatsiyasini belgilangan muddatda muvaffaqiyatli himoya qilgan taqdirda ilmiy rahbar bir martalik rag‘batlantirish oladi.

Yangi tizim ilmiy rahbarlar faoliyatini natijadorlik asosida baholash, shuningdek, ularning xalqaro ilmiy bazalardagi faolligini oshirishni rag‘batlantirishga qaratilgan.

Rag‘batlantirish miqdori qanday belgilanadi?

To‘lanadigan mukofot ilmiy rahbarning Hirsh (H-index) ko‘rsatkichiga qarab farqlanadi.

Hirsh indeksi bo‘lmasa, rag‘batlantirish berilmaydi

Yangi tartibning eng muhim jihatlaridan biri shundaki, Hirsh indeksiga ega bo‘lmagan ilmiy rahbar doktoranti o‘z vaqtida himoya qilgan taqdirda ham rag‘batlantirish to‘lovini olmaydi.

Mazkur talab ilmiy rahbarlarni Scopus va Web of Science kabi xalqaro ilmiy bazalarda faolroq ishlashga, ilmiy maqolalar chop etishga hamda iqtiboslar sonini oshirishga undashni maqsad qilgan.

Islohotdan ko‘zlangan maqsad

Avvalgi tizimda ilmiy rahbarlarga doktorantning yakuniy natijasidan qat’i nazar har oy haq to‘lab borilgan. Yangi tartib esa to‘lovni bevosita natijaga bog‘laydi.

Natijada:

• ilmiy rahbarlarning mas’uliyati oshadi;
• doktorantlarning ilmiy ishlari sifatiga ko‘proq e’tibor qaratiladi;
• xalqaro ilmiy nashrlarda faoliyat yuritish rag‘batlantiriladi;
• ilmiy rahbar va doktorant o‘rtasidagi hamkorlik samaradorligi ortishi kutilmoqda.

Hirsh indeksi nima?

Hirsh indeksi (H-index) — olimning ilmiy faoliyati samaradorligini baholovchi xalqaro ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi. U olimning chop etgan maqolalari soni hamda ushbu maqolalarga boshqa tadqiqotchilar tomonidan berilgan iqtiboslar asosida shakllanadi.

Masalan, Hirsh indeksi 5 bo‘lgan olimning kamida beshta ilmiy maqolasi kamida besh martadan iqtibos qilingan bo‘lishi lozim. Shu sababli mazkur ko‘rsatkich olimning xalqaro ilmiy hamjamiyatdagi ta’sirini baholashda keng qo‘llaniladi.

Ilmiy rahbarlar oldida qanday vazifalar turibdi?

2027-yildan kuchga kiradigan yangi tizim ilmiy rahbarlardan nafaqat doktorant bilan samarali ishlashni, balki xalqaro ilmiy maydondagi faolligini ham oshirishni talab qiladi.