Maktabda yangi odob-axloq qoidalari 2026: O‘quvchilar uchun asosiy talablar

O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining so‘nggi buyrug‘iga binoan, umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarning xulq-atvori va maktab hududida o‘zini tutishi bo‘yicha yangi namunaviy qoidalar tasdiqlandi. Ushbu qoidalar ta’lim dargohida tartib-intizom va xavfsiz muhitni ta’minlashga xizmat qiladi.

Maktab binosi va hududida kiyinish hamda tayyorgarlik talablari

Yangi nizomga ko‘ra, o‘quvchilarning tashqi ko‘rinishi va o‘quv qurollari bilan ta’minlanganligi ularning ta’limga bo‘lgan mas’uliyatini aks ettiradi.

Libos va shaxsiy gigiyena

O‘quvchilar maktabga mashg‘ulotlar boshlanishidan 10-15 daqiqa oldin, muassasa ustavida belgilangan maxsus formada kelishlari shart. Bunda kiyimlar toza va orasta bo‘lishi, sochlar esa tartibga keltirilgan holda tutilishi qat’iy belgilab qo‘yildi.

O‘quv qurollari va sumka tanlash

Dars jadvalidagi barcha fanlar uchun zarur bo‘lgan darsliklar va o‘quv qurollari sig‘adigan, o‘quvchi yoshiga va jismoniy holatiga mos bo‘lgan sumkadan foydalanish talab etiladi.

Maktab mulkini asrash va tozalikka rioya qilish

Ta’lim muassasasining infratuzilmasini saqlash har bir o‘quvchining burchidir. Yangi qoidalarda quyidagilar alohida ta’kidlangan:

• Tozalikni saqlash: Barcha xonalar, zina va yo‘laklar, sport va faollar zallarini doimo toza tutish, chiqindilarni faqat maxsus belgilangan idishlarga tashlash lozim.

• Mulkka zarar yetkazmaslik: Maktab jihozlari (parta, stol-stul, doska), kompyuter texnikasi, laboratoriya uskunalari hamda maktab hududidagi o‘simlik va hayvonot dunyosiga zarar yetkazish qat’iyan taqiqlanadi.

O‘zaro muloqot va ijtimoiy odob normalari

Ma’naviy-axloqiy muhitni sog‘lomlashtirish maqsadida o‘quvchilar o‘rtasidagi munosabatlarga yangi talablar kiritilgan.

Zo‘ravonlik va bullingga qarshi kurash

O‘quvchilar har qanday zo‘ravonlikdan, jumladan, urish-janjal, haqorat, tahdid va masxara qilishdan tiyilishlari shart. Ayniqsa, zamonaviy muammo bo‘lgan kiberbulling (internetdagi tazyiq)ga chek qo‘yish yangi qoidalarning muhim qismi hisoblanadi.

Ustozlar va mehmonlarga hurmat

Ta’lim muassasasida kattalarga hurmat, kichiklarga izzatda bo‘lish tamoyili ustuvor bo‘lishi kerak. O‘qituvchilar va mehmonlar bilan uchrashganda salom berish, yo‘laklarda tinchlikni saqlash madaniyatli o‘quvchining asosiy belgisidir. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlardagi muloqotda ham odob-axloq me’yorlariga amal qilish majburiy etib belgilandi.